Afzuigkanalen Industrie Reinigen

Hoe voorkom je problemen in de naverbrander?

Een verfspuitfabriek stelt veel hogere eisen aan een naverbrander dan een meng- of verffabriek, omdat er verfnevel, vaste deeltjes, overspray, harsdampen en oplosmiddelen tegelijk in de afzuiging terechtkomen. Dit is de nummer 1 oorzaak van storingen, vervuiling en brandrisico in naverbranders bij spuiterijen.

Hoe voorkom je problemen in de naverbrander van een verfspuitfabriek?
Vang verfnevel af voor de naverbrander (belangrijkste factor!)
Een naverbrander is ontworpen voor gasfase-VOC’s, niet voor:
– verfnevel
– overspray
– pigmentstof
– hars- of lakdruppels

Gebruik altijd een goed nevelafvang- of filtersysteem, voor de naverbrander.

Aanbevolen systemen voor spuiterijen:
– Droge spuitcabinefilters (karton, PaintStop, glasvezel)
– Meerstaps filterwanden (G4 → F7/F9)
– Natwand / watervallen / waterscrubbers
– Electrostatische afscheiding van overspray
– Cyclonen of demisters bij hoge verfnevellast

Doel: voorkomen dat de warmtewisselaar, brandkamer of katalysator dichtslibt of in brand vliegt.

Houd de luchtstroom constant en stabiel
Verfspuitprocessen veroorzaken variabele belasting: veel VOC’s tijdens spuiten, weinig tijdens pauzes.
Onstabiele luchtstromen → temperatuurpieken, oververhitting of slechte verbranding.
Doe dit:
– Ventilator met frequentieregelaar op constante volumestroom
– Automatische kleppen langzaam laten moduleren
– Buffersysteem voor VOC-belasting (mengkamer of plenum)
– Geen plotselinge drukveranderingen in de cabine

Regelmatige en sector-specifieke reiniging
In verfspuitfabrieken moeten de volgende onderdelen veel vaker gereinigd worden dan in normale industrie:

Te reinigen onderdelen:
– Inlaatkanalen van de naverbrander (overspray nestelt zich graag aan wanden)
– Warmtewisselaar / recuperator
– Brandkamer (lak- en harsafzetting)
– Ventilator en waaier (onbalans door verfafzetting)
– Bypass-klep en afdichtingen
– Druk- en temperatuursensoren (snel vervuiling!)

Voorkom oververhitting en brandrisico
Laknevel en hars kunnen in de naverbrander ontbranden als de temperatuur te hoog wordt.
Essentiële maatregelen:
– Werkende LEL-detector vóór de naverbrander
– Overtemperatuurbeveiliging nooit omzeilen
– Temperatuursensoren jaarlijks kalibreren
– Combineer spuitprocessen om VOC-pieken te vermijden
– Controle op correcte werking van bypass-klep

Voorkom condensvorming
Verf, harsen en oplosmiddelen condenseren al vanaf 40–60°C.
Zorg dat:
– Inlaatkanalen geïsoleerd en warm blijven.
– Geen koude lucht door lekkages binnenkomt.
– De afzuiging constante temperatuur heeft.

Condens = kleverige drap = gegarandeerde vervuiling.

Voer preventief onderhoud uit
Aanbevolen frequentie voor verfspuitfabrieken:
– Maandelijks: inspectie nevelafscheiding, filters en inlaatkanaal
– Per kwartaal: controle warmtewisselaar en ventilator
– Jaarlijks: volledige naverbrander-inspectie + sensorcalibratie

De 5 belangrijkste punten:
– Zeer goede verfnevel- en stofafscheiding vóór de naverbrander
– Stabiele luchtstroom en vermijden van VOC-pieken
– Regelmatige reiniging van inlaatkanalen, warmtewisselaar en brandkamer
– Siliconen vermijden (doden katalysatoren)
– Goede beveiliging: LEL-meting, temperatuur, bypass-klep, sensoren

De reinigingstechnieken die we gebruiken:

• Borstelreinigingstechniek
• Droog reinigen
• Reinigen met robot
• Vacuümreinigingstechniek

Wat zijn de normen en regelgeving rondom afzuigsystemen en ventilatie in de industrie?

Ventilatie en afzuiging in de industrie vallen onder strengere en specifiekere normen dan in woningen of kantoren, omdat er vaak gevaarlijke stoffen, dampen, stof of hitte vrijkomen.
Hier volgt een compleet overzicht van de belangrijkste normen, wetgeving en richtlijnen die gelden voor industriële ventilatie en afzuigsystemen in Nederland en Europa.

Wettelijke kaders

De Arbowet, het Arbobesluit en de Arboregeling vormen de basis.
Ze verplichten werkgevers om:
– Schadelijke stoffen, dampen, gassen en stof bij de bron af te zuigen.
– Te zorgen voor voldoende luchtverversing.
– Installaties regelmatig te onderhouden en te controleren.

Belangrijkste NEN- en EN-normen

NEN-EN 12779 / NEN-EN ISO 21904-serie

Eisen voor afzuiging van lasrook en ventilatiesystemen bij lassen.
Beschrijft:
– Minimale afzuigcapaciteit bij de bron.
– Beoordeling van luchtstromen en filters.
– Testmethoden en onderhoudsrichtlijnen.

NEN-EN 14175 (delen 1–7)

Eisen voor laboratoriumafzuigsystemen en zuurkastventilatie.
Bevat testmethoden voor:
– Luchtstroompatronen
– Containment (lekkage van dampen)
– Veiligheid van laboratoriumpersoneel

NEN-EN 15012-1 / -2

Afzuigsystemen voor stof, dampen en aerosolen bij industriële processen.
Regelt ontwerp, veiligheid, en filtratie.

NEN-EN 15650

Betreft brandkleppen en brandveiligheid in ventilatiekanalen van industriële installaties.

NEN-EN 16798-serie

Ontwerpcriteria voor ventilatie en luchtbehandeling in niet-residentiële gebouwen (ook toepasbaar op industriële omgevingen).

NEN-EN 15780

Hygiëne en reinheid van ventilatiekanalen (ook toepasbaar op industriële luchtkanalen).

Ontwerp- en prestatie-eisen

Volgens Arbobesluit en NEN-EN normen:

• Afzuiging moet zo dicht mogelijk bij de bron plaatsvinden.
• Luchtstroomsnelheid bij afzuigopeningen meestal 0,5 – 1,0 m/s (afhankelijk van emissietype).
• Filters (HEPA, actief kool, etc.) moeten regelmatig worden gecontroleerd en vervangen.
• Afgezogen lucht mag alleen worden teruggevoerd als deze voldoende gereinigd is.

Brand- en explosieveiligheid

• ATEX-richtlijnen (2014/34/EU & 1999/92/EG) → eisen aan apparatuur en werkomgeving bij ontplofbare stoffen of dampen.
• NEN-EN 60079-serie → technische uitvoering van ventilatie en afzuiging in Ex-zones.
• PGS 15 / PGS 30 → opslag en ventilatie van gevaarlijke stoffen (afzuiging verplicht boven bepaalde hoeveelheden).

Onderhoud, inspectie en reiniging afzuigsysteem

• NEN-EN 15780 → richtlijnen voor reinigingsniveaus.
• Arbobesluit art. 3.5f → verplichting tot onderhoud van ventilatievoorzieningen.

Inspectie frequentie:

• 1× per jaar: visuele controle en metingen.
• Elke 3–5 jaar: grondige inspectie en reiniging (afhankelijk van vervuilingstype).

Toezicht en handhaving afzuiging en ventilatie

• Nederlandse Arbeidsinspectie – veiligheid en arbeidsomstandigheden.
• Omgevingsdiensten (RUD’s) – milieu, emissies, PGS-richtlijnen.
• Brandweer / Veiligheidsregio – brand- en explosieveiligheid.